Rejonowy Zarząd Infrastruktury - Gdynia - Kościół Garnizonowy w Gdańsku Wrzeszczu

Rejonowy Zarząd Infrastruktury - Gdynia

czcionka większa czcionka normalna czcionka mniejsza
16.07.2018
Kościół Garnizonowy w Gdańsku Wrzeszczu

Dawniej kościół ewangelicki

Świątynię zbudowano dla nowej parafii ewangelickiej pod wezwaniem Lutra (niem. Lutherkirche) dla mieszkańców Wrzeszcza, należących wcześniej do parafii Bożego Ciała oraz dla żołnierzy koszar huzarów wyznania luterańskiego. Pierwszym pastorem, od 31 V 1896 roku, był Johannes Eduard Karl Lutze (25 III 1867 Berlin – 15 VIII 1940 Lange Brücke, Niemcy, po studiach teologicznych w Berlinie, święcenia otrzymał 30 VIII 1895, na emeryturze od 1 XI 1912, wyjechał z Gdańska). Jego staraniem wybudowano nowy kościół (Lutherkirche), poświęcony 6 X 1899, w stylu neogotyckim, według projektu makleburskiego architekta Gotthilfa Ludwiga Möckela. Od strony południowej zbudował plebanię.

Od początku kościół pełnił funkcję świątyni garnizonowej dla pułku elitarnej cesarskiej kawalerii pruskiej (tzw. "Czarni Huzarzy") stacjonującej w koszarach przy ul. Słowackiego (Am Hochstreisß), po 1945 roku świątynia została przekazana Wojsku Polskiemu. Obecnie jest Kościołem Garnizonowym dla żołnierzy stacjonujących w Pruszczu Gd.
Obiekt składa się z dwóch naw niesymetrycznych oraz zakończonym prosto prezbiterium z zakrystią w aneksie. Nawa główna kryta jest dachem dwuspadowym, boczne-dwuspadowym poprzecznym. Fasada składa się z portalu z wielką nad nim rozetą, zwieńczoną trójkątnym szczytem z ostrołukowymi blendami a także figurami św. Apostołów Piotra i Pawła (nieformalnych patronów luterańskiego kościoła).

Narożnik północno-zachodni zajmuje wieża zegarowa wraz z kaplicą chrzcielną w przyziemiu. Narożnik północno-wschodni zajmują dwie cylindryczne klatki schodowe. Wnętrze kościoła posiada sklepienie o charakterze salowym z emporą nad nawą boczną. Zespół witraży przedstawia sceny z życia Chrystusa, ufundowane przez cesarzową Augustę Victorię, żonę Wilhelma II. Witraże powstały w pracowni Ferdynanda Müllera z Quedlinburga w 1899 roku , na co wskazuje sygnatura na witrażu przedstawiającym Jezusa i Samarytankę (Gestift v.Consul Heinrich Br. in Danzig 1899) i na witrażu w zakrystii (Jezus w Świątyni Jerozolimskiej) (Ferdynand Müller Glasmalerei Quedlinburg 1899).

Kościół wyposażony jest w 39 głosowe organy (z elektryczną trakturą), wybudowane przez firmę E. Kemper & Sohn z Lubeki. Instrument posiada kontuar wolnostojący przed prospektem, znajdujący się po lewej stronie chóru.

Kościół ten jako jeden z niewielu gdańskich kościołów "przeżył" działania wojenne i został przekazany Wojsku Polskiemu.
W wyniku przemian politycznych po wyborach w 1989 roku, Biskup Polowy 28 marca 1991r. ustanowił Personalną Parafię Wojskową.

1 lipca 2009 powstała Parafia Wojskowo-Cywilna pod wezwaniem Matki Odkupiciela, wydzielona z Parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Gdańsku.

Staraniem PWKZ Gdańsk, RZI w Gdyni oraz Księdza Proboszcza, Kościół Garnizonowy w Gdańsku został wpisany wraz z plebanią, ogrodzeniem i starodrzewem do rejestru zabytków w dniu 30.12.2016 r.

 

Autor artykułu: Wojciech ŻMIJEWSKI
Autor zdjęć: Wojciech KLIMAS (BIS Warszawa)


Kontakt

Rejonowy Zarząd Infrastruktury - Gdynia
Jana z Kolna 8b
81-301 Gdynia
tel. 261260174
fax. 261266240
rzigdynia.kancelaria@ron.mil.pl